Skąd bierze się wysoki rachunek mimo własnej produkcji
Błędne założenie brzmi: „produkuję tyle, ile zużywam, więc rachunek powinien być bliski zera”. Roczny bilans energii może się zgadzać, ale rachunek nie wynika z bilansu rocznego, tylko z tego, kiedy energia jest produkowana i kiedy zużywana.
Instalacja PV produkuje najwięcej między 10:00 a 15:00. Dom jednorodzinny zużywa najwięcej rano i wieczorem: gotowanie, pralka, pompa ciepła, ładowanie auta, oświetlenie. W efekcie w południe nadwyżka trafia do sieci, a wieczorem energia jest kupowana. Te dwa strumienie są rozliczane zupełnie inaczej.
Net-billing: oddajesz po cenie hurtowej, kupujesz po detalicznej
W systemie net-billing, obowiązującym dla instalacji zgłoszonych od kwietnia 2022 r., nadwyżki wprowadzane do sieci są wyceniane według rynkowej ceny energii, a od 1 lipca 2024 r. według ceny godzinowej (RCE). Wartość ta trafia na depozyt prosumencki, z którego pokrywany jest zakup energii czynnej. Zasady opisuje Ministerstwo Klimatu i Środowiska.
Haczyk polega na tym, że w godzinach największej produkcji PV cena rynkowa jest najniższa (czasem bliska zeru), a kupowana wieczorem energia obejmuje nie tylko energię czynną, ale też opłaty dystrybucyjne, podatki i opłaty stałe. Depozyt nie pokrywa części dystrybucyjnej. Dlatego nawet przy dodatnim bilansie energii rachunek pozostaje wyraźnie wyższy od zera.
Konsekwencje: niska autokonsumpcja i rosnące zużycie
Autokonsumpcja to część własnej produkcji zużyta bezpośrednio w domu. Bez magazynu w domu z klasycznym profilem wynosi ona zwykle 20–35%. Reszta jest sprzedawana tanio i odkupowana drogo.
Problem narasta, gdy w domu pojawia się pompa ciepła, klimatyzacja lub auto elektryczne. Te urządzenia zwiększają zużycie właśnie w godzinach bez słońca. Dokładanie paneli nie rozwiązuje problemu, bo więcej paneli oznacza po prostu większą nadwyżkę w południe.
Właściwe podejście: przesunąć energię, nie dokładać paneli
Magazyn energii robi jedną rzecz: ładuje się nadwyżką w dzień i oddaje energię wieczorem. W poglądowej symulacji dla domu zużywającego 19 kWh na dobę, z PV 6 kWp i magazynem 10 kWh, w słoneczny dzień zakup z sieci spada z ok. 11 kWh do ok. 3 kWh, a autokonsumpcja rośnie z 24% do 55%. Wyniki w innych porach roku będą inne, ale kierunek jest zawsze ten sam.
Drugim elementem jest zarządzanie energią (EMS). System, który zna prognozę produkcji, ceny godzinowe i profil domu, może decydować, kiedy ładować magazyn, kiedy uruchomić pompę ciepła, a kiedy ładować auto. Huawei realizuje to w module SmartAssistant i aplikacji do zarządzania systemem, a magazyn LUNA2000‑S1 oferuje pojemności od 5 do 21 kWh.
Trzecim elementem jest finansowanie: program „Przydomowe Magazyny Energii” pokrywa do 30% kosztów kwalifikowanych magazynu, maksymalnie 800 zł za kWh i 16 000 zł dla prosumentów w net-billingu.
Co zrobić w praktyce
- Sprawdź na rachunku, ile energii pobierasz z sieci i ile oddajesz. Jeśli oddajesz więcej, niż pobierasz, a rachunek jest wysoki, to klasyczny przypadek dla magazynu.
- Policz zużycie wieczorne: to ono wyznacza potrzebną pojemność, a nie moc paneli.
- Sprawdź warunki dotacji: magazyn min. 10 kWh i co najmniej dwukrotność mocy PV.
- Poproś o kalkulację opartą na Twoich rachunkach, nie na średnich.
